UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch số 130/KH-UBND thực hiện Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với BĐKH giai đoạn 2021 – 2030. Trong đó, nhóm nhiệm vụ về quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị và giải pháp chống ngập được xác định là một nội dung trọng tâm, gắn trực tiếp với yêu cầu rà soát hệ thống thoát nước, hạn chế phát sinh điểm ngập mới và nâng cao khả năng thích ứng của đô thị trước BĐKH.
Thanh Hóa thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với BĐKH giai đoạn 2021 – 2030. (Ảnh Cầu Hàm Rồng – CTT Thanh Hoá)
Rà soát quản lý, vận hành hệ thống thoát nước đô thị Thanh Hoá
Theo kế hoạch, UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các phường và các đơn vị liên quan rà soát công tác quản lý, vận hành hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. Trong đó, hệ thống thoát nước đô thị được nêu rõ là nội dung cần đặc biệt chú trọng.
Việc rà soát không chỉ dừng ở hiện trạng công trình, mà còn liên quan đến quá trình quản lý, vận hành, duy tu, xử lý sự cố và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Đây là những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước khi xảy ra mưa lớn, ngập úng cục bộ, sạt lở hoặc các tình huống thiên tai trong đô thị.
Kế hoạch yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu UBND tỉnh phân công rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền, chủ đầu tư và đơn vị quản lý, vận hành trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả ngập lụt, sạt lở.
Cùng với đó, các đơn vị liên quan được giao triển khai các giải pháp nhằm hạn chế tối đa phát sinh các điểm ngập mới hoặc tình trạng ngập tái diễn kéo dài. Đây là yêu cầu cụ thể trong bối cảnh nhiều đô thị đang chịu sức ép từ tốc độ phát triển xây dựng, gia tăng bề mặt bê tông hóa, thu hẹp không gian thoát nước tự nhiên và diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan.
Bên cạnh nhóm nhiệm vụ về thoát nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ khẩn trương rà soát, thống kê, lập và quản lý bản đồ ngập úng đô thị theo kịch bản BĐKH. Tỉnh Thanh Hóa sẽ xây dựng bản đồ dự báo các khu vực có nguy cơ, mức độ và quy mô ngập lụt, sạt lở, lũ quét; đồng thời cập nhật thường xuyên các khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng thiên tai trong đô thị.
Việc lập bản đồ ngập úng, bản đồ rủi ro thiên tai là cơ sở để các cơ quan chức năng xác định khu vực cần ưu tiên đầu tư, cải tạo hệ thống thoát nước, bổ sung công trình tiêu thoát nước hoặc áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp trong quy hoạch và quản lý đô thị.
Thanh Hóa tăng hồ điều hòa, không gian trữ nước và vùng ngập tạm
Một nội dung đáng chú ý khác trong kế hoạch là yêu cầu nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật thích ứng BĐKH trong quá trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị. UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở Xây dựng, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp, UBND các phường tăng cường nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật, công nghệ phù hợp với điều kiện địa phương.
Các giải pháp được nêu gồm tăng diện tích hồ điều hòa, không gian trữ nước, vùng ngập tạm; phục hồi sông hồ, kênh rạch bị lấn chiếm và các giải pháp phù hợp khác. Đây là nhóm giải pháp gắn trực tiếp với khả năng điều tiết nước mưa, giảm áp lực cho hệ thống thoát nước đô thị trong các thời điểm mưa lớn hoặc thời tiết bất thường.
Trong quy hoạch đô thị, hồ điều hòa và không gian trữ nước có vai trò tiếp nhận, lưu giữ tạm thời một phần lượng nước mưa trước khi thoát ra hệ thống chung. Vùng ngập tạm cũng được xem là một giải pháp kỹ thuật cần tính toán trong những khu vực có nguy cơ ngập, nhằm chủ động bố trí không gian tiếp nhận nước thay vì để nước dồn vào các khu dân cư, tuyến đường hoặc công trình hạ tầng quan trọng.
Kế hoạch cũng đề cập đến việc phục hồi sông hồ, kênh rạch bị lấn chiếm. Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến quản lý hành lang thoát nước tự nhiên trong đô thị. Khi các dòng chảy, ao hồ, kênh rạch bị thu hẹp hoặc bị lấn chiếm, khả năng tiêu thoát và điều tiết nước của đô thị sẽ bị ảnh hưởng. Việc rà soát, phục hồi các không gian này được đặt trong yêu cầu phát triển đô thị ứng phó với BĐKH và tăng trưởng xanh.
Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, các sở, ban, ngành và UBND các phường có liên quan chủ động triển khai nhiệm vụ được giao. Định kỳ trước ngày 01/12 hằng năm hoặc theo yêu cầu đột xuất, các đơn vị báo cáo kết quả thực hiện về Sở Xây dựng để tổng hợp, báo cáo Bộ Xây dựng và UBND tỉnh trước ngày 15/12 hằng năm.
Mai Thanh
