Vấn đề về môi trường ngày càng được quan tâm. (Ảnh minh họa: Nguyễn Văn Châu)
Theo Bộ Công an, thời gian qua, tình trạng xử lý chất thải trái phép bằng nhiều hình thức như đốt, chôn lấp hoặc xả thải không đúng quy định vẫn xảy ra tại nhiều cơ sở sản xuất, làng nghề, khu dân cư và các điểm tập kết rác. Bên cạnh đó, các hành vi phát tán khí thải, mùi hôi, bụi hoặc gây tiếng ồn, độ rung vượt quy chuẩn kỹ thuật từ hoạt động sản xuất, xây dựng và kinh doanh dịch vụ cũng xuất hiện ngày càng phổ biến, kéo dài tại nhiều địa phương.
Những vi phạm này không chỉ làm suy giảm chất lượng môi trường sống mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, đời sống dân cư và trật tự xã hội. Trong khi đó, hiện nay, nhiều hành vi chủ yếu được xử lý bằng chế tài hành chính, dẫn đến hiệu quả răn đe chưa thực sự tương xứng với mức độ ảnh hưởng gây ra.
Từ thực tế đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) 2026 đề xuất tách nội dung vi phạm quy định về xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn thông thường hoặc xả nước thải không có thông số môi trường nguy hại gây ô nhiễm môi trường ra khỏi Điều 235 của Bộ luật Hình sự hiện hành để xây dựng thành một điều luật riêng nhằm phân hoá tính chất, mức độ và mức hình phạt của hành vi phạm tội.
Các tội danh về môi trường được Bộ Công an đề xuất xử lý hình sự bao gồm: tội vi phạm quy định về xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn thông thường hoặc xả nước thải không có thông số môi trường nguy hại gây ô nhiễm môi trường; tội khai thác thủy sản trái phép.
Bộ Công an nhận định, việc bổ sung tội danh này sẽ tăng cường tính răn đe đối với các hành vi vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm an toàn đời sống dân cư. Đây cũng được xem là một bước hoàn thiện chính sách hình sự trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng trở thành vấn đề cấp thiết đối với quá trình phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Khiêm Anh
