Lượng nước sạch cung cấp cho người dân TP.HCM hiện đạt khoảng 2,35 triệu m3/ngày đêm. Riêng hệ thống các nhà máy, trạm cấp nước phục vụ 805.275 hộ dân nông thôn trên địa bàn có công suất thiết kế hơn 908 nghìn m3/ngày đêm.
Một đoạn kênh rạch trên địa bàn Quận 8 (cũ). (Ảnh: CTV)
Cùng với lượng nước sạch được sử dụng hằng ngày, lượng nước thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố cũng rất lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt hiện vẫn còn thấp. Trong khi đó, người dân tại khu vực TP. HCM (cũ) sử dụng nước sạch đang nộp phí dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải ở mức 30% trên giá nước sạch được cung cấp.
Trước yêu cầu này, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ thu gom nước thải đô thị đạt khoảng 80%; tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý đạt quy chuẩn đạt 40 – 45%. Do vậy, mới đây, UBND TP.HCM đã đưa ra 6 dự án thu gom, xử lý nước thải để thu hút đầu tư trong giai đoạn 2026 – 2030.
Danh mục gồm dự án xây dựng hệ thống thu gom nước thải Bình Cơ, là phần mở rộng của Dự án cải thiện môi trường nước Bình Dương; dự án xây dựng hệ thống thu gom và nhà máy xử lý nước thải Tham Lương – Bến Cát giai đoạn 2, quy mô 230 – 270 nghìn m3/ngày đêm.
Ngoài ra, thành phố mời gọi đầu tư dự án xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải Bắc Sài Gòn 2, quy mô 140 – 170 nghìn m3/ngày đêm; các dự án xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải Nam Sài Gòn, quy mô 132 nghìn m3/ngày đêm mỗi dự án; cùng hệ thống thu gom, xử lý nước thải Tây Bắc thành phố, quy mô từ 240 – 360 nghìn m3/ngày đêm.
Việc mời gọi đầu tư các dự án này diễn ra trong bối cảnh TP.HCM vẫn còn nhiều áp lực về xử lý nước thải sinh hoạt. Khi tỷ lệ thu gom, xử lý còn thấp, khoảng 250 nghìn m3 nước thải mỗi ngày vẫn chưa được xử lý như kỳ vọng trước khi chảy vào sông Sài Gòn, tuyến sông chính cung cấp nguồn nước cho sản xuất nước sạch của thành phố.
Khu vực TP.HCM (cũ) còn nhiều việc phải làm để trả lại màu xanh trong cho các dòng kênh, rạch. (Ảnh: CTV)
Một trong 6 dự án xử lý nước thải có quy mô lớn TP.HCM kêu gọi đầu tư là Dự án Vệ sinh môi trường TP.HCM giai đoạn 2. Dự án này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2013, thời gian thực hiện từ năm 2014 – 2019. Do chưa hoàn thành theo kế hoạch ban đầu, dự án đã được UBND TP.HCM điều chỉnh thời gian hoàn thành vào năm 2026.
Giai đoạn 2 của dự án có mục tiêu hoàn chỉnh hệ thống thu gom, xử lý nước thải cho toàn bộ lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè và địa bàn quận 2 cũ. Các hạng mục chính gồm tuyến cống bao đường kính 3,2m, dài 7,85km; nhà máy xử lý nước thải công suất 480 nghìn m3/ngày đêm; hệ thống cống thoát nước cấp 2, cấp 3 trên địa bàn quận 2 cũ.
Dự án có tổng vốn đầu tư 499 triệu USD, phần lớn từ vốn vay nước ngoài và một phần vốn đối ứng từ ngân sách. Đến cuối năm 2024, sau nhiều năm triển khai, hạng mục nhà máy xử lý nước thải mới đạt hơn 57% giá trị xây lắp.
Theo kế hoạch thu hút đầu tư giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM kỳ vọng các dự án mới sẽ góp phần nâng tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom, xử lý. Tuy vậy, với mục tiêu xử lý đạt quy chuẩn 40 – 45% vào năm 2030, khối lượng nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý trên địa bàn thành phố vẫn còn lớn.
Trong số 6 dự án được đưa ra thu hút đầu tư, có 5 dự án triển khai tại các phường, xã thuộc địa bàn TP.HCM trước sáp nhập, nơi nhiều tuyến kênh rạch đã chịu áp lực ô nhiễm trong thời gian dài. Việc triển khai các dự án thu gom, xử lý nước thải trong giai đoạn tới vì vậy được đặt trong kế hoạch nâng tỷ lệ xử lý nước thải đô thị của thành phố.
Mai Thanh
