Mô hình do Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) phối hợp với Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường thành phố Đà Nẵng, Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Hòa Bắc, Đại học Khoa học ứng dụng Osfalia (Đức), Viện nghiên cứu hệ thống dòng chảy vật liệu và năng lượng tương lai IZES (Đức) phối hợp thực hiện.
Các loại thực vật ưu nước được sử dụng trong mô hình xử lý nước thải vừa đóng vai trò là “bộ lọc” tự nhiên, vừa tạo cảnh quan xanh.
Hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt tại khu homestay ALăng Như sử dụng giải pháp “đất ướt”, kết hợp trồng các loài thực vật ưu ẩm … nhằm hấp thụ và chuyển hóa các chất ô nhiễm trong nước thải.
Công suất xử lý nước thải của hệ thống này khoảng 6m³/ngày, tương ứng 20 khách lưu trú và 100 khách tham quan trong ngày. Các nguồn nước thải được thu gom, chảy qua các hộp tách mỡ, bể điều hòa… rồi qua lớp vật liệu lọc, sỏi và cát của 2 bể đất ướt như chuối hoa, thủy trúc, bách thủy tiên.
Trên bề mặt của 2 bể này được trồng các loại cây ưa nước như: chuối hoa, bách thủy tiên, thủy trúc… Trong quá trình sinh trưởng và phát triển, các loài thực vật trên chính là bộ lọc tự nhiên, hấp thụ và chuyển hóa các chất dinh dưỡng, khoáng chất vi lượng có trong nước thải.
Nước thải sau khi được làm sạch đạt chuẩn A theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN14:2025/BTNMT) sẽ được tái sử dụng, cấp cho hồ cảnh quan và tưới cây trong vườn của homestay.
Mô hình công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ sinh thái chi phí thấp tại Đà Nẵng.
Sau 12 tháng vận hành, mô hình trên đã phát huy tính hiệu quả cao. Nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (cột A) và được tái sử dụng linh hoạt cho tưới cây, bổ sung hồ cảnh quan, góp phần hình thành không gian xanh – sạch – đẹp tại khu lưu trú.
Đáng chú ý, hệ thống có chi phí đầu tư và vận hành thấp, kỹ thuật đơn giản, phù hợp với điều kiện khu vực nông thôn, miền núi, nơi hạ tầng xử lý nước thải còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc vận hành chủ yếu gắn với chăm sóc cây xanh, không đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.
Theo các chuyên gia, mô hình không chỉ giải quyết bài toán môi trường mà còn thay đổi nhận thức cộng đồng khi biến khu xử lý nước thải thành không gian cảnh quan thân thiện. Đây được xem là hướng tiếp cận bền vững, có thể nhân rộng tại các homestay, điểm du lịch cộng đồng, góp phần bảo vệ nguồn nước, môi trường.
Theo PGS.TS Trần Văn Quang – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường thành phố Đà Nẵng, dự án sẽ xây dựng sổ tay về cấu tạo của hệ thống và hướng dẫn quản lý, vận hành hệ thống. Đồng thời, phối hợp tổ chức hội thảo với sự tham gia của các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân làm du lịch để giới thiệu, trình diễn công nghệ, góp phần lan tỏa, nhân rộng mô hình công nghệ sinh thái này.
Vy Anh
