Theo báo cáo của Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, giai đoạn 2022 – 2025, nhiều địa phương đã có bước chuyển trong phát triển hạ tầng kỹ thuật theo hướng xanh, thông minh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các lĩnh vực cấp nước, thoát nước, chiếu sáng công cộng, cây xanh đô thị và quản lý hạ tầng kỹ thuật từng bước được quan tâm đầu tư.
Nhiều địa phương đã có bước chuyển trong phát triển hạ tầng kỹ thuật theo hướng xanh, thông minh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong cấp nước, nhiều địa phương đã nâng cấp hệ thống cấp nước đô thị, mở rộng phạm vi cung cấp nước sạch tập trung, nâng tỷ lệ người dân được tiếp cận nước sạch. Một số hệ thống cấp nước đã ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và giải pháp quản lý thất thoát nước để nâng hiệu quả vận hành, tiết kiệm tài nguyên và năng lượng.
Ở lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải, các công trình thoát nước, chống ngập, xử lý nước thải được ưu tiên tại đô thị lớn và khu vực chịu tác động của biến đổi khí hậu. Một số địa phương bước đầu áp dụng giải pháp hạ tầng xanh, thoát nước bền vững, tăng khả năng thấm, trữ và điều tiết nước mưa.
Cùng với đó, hệ thống công viên, cây xanh đô thị tiếp tục được cải tạo, phát triển nhằm nâng chất lượng môi trường sống, giảm hiệu ứng đảo nhiệt và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều địa phương đã lồng ghép chỉ tiêu đất cây xanh, không gian xanh công cộng trong quy hoạch đô thị.
Tuy nhiên, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho rằng hạ tầng kỹ thuật tại nhiều đô thị vẫn chưa đồng bộ. Hạ tầng chống chịu biến đổi khí hậu còn thiếu, diện tích cây xanh công cộng chưa đáp ứng yêu cầu, tỷ lệ ứng dụng chiếu sáng thông minh còn thấp.
Đáng chú ý, tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải đô thị còn thấp so với yêu cầu phát triển bền vững. Hiện tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom và xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường mới khoảng 18,5%. Trong khi đó, tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung đạt khoảng 95%.
Theo Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, nhiều hệ thống thoát nước đô thị chưa đáp ứng yêu cầu chống ngập trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu. Nguồn vốn đầu tư cho cấp thoát nước, xử lý nước thải còn hạn chế, việc huy động nguồn lực xã hội hóa vẫn gặp khó khăn.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, Cục kiến nghị tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật về phát triển hạ tầng xanh, thông minh, chống chịu biến đổi khí hậu. Đồng thời, cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo, nâng cao năng lực cho địa phương trong lập và quản lý quy hoạch hạ tầng kỹ thuật.
Bộ Xây dựng cũng đang triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật đô thị, trong đó có cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị. Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề xuất ưu tiên đầu tư cho các dự án cấp nước an toàn, thoát nước, chống ngập, xử lý nước thải đô thị; đồng thời huy động vốn ODA, vốn vay ưu đãi và hỗ trợ kỹ thuật cho phát triển hạ tầng xanh, thông minh.
Mai Thanh
