Theo chỉ đạo mới đây của UBND TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì rà soát toàn bộ hệ thống trạm quan trắc nguồn thải tự động sau khi sáp nhập địa giới hành chính, đánh giá hiện trạng vận hành, quản lý và khả năng kết nối truyền dữ liệu. Trên cơ sở đó, Sở đề xuất giải pháp giám sát phù hợp, bảo đảm các cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.
TP.HCM yêu cầu siết chặt quản lý, giám sát hệ thống quan trắc nguồn thải tự động trên toàn địa bàn sau sắp xếp hành chính.
Một yêu cầu đáng chú ý là trong tháng 3/2026 phải hoàn thành và ban hành hai văn bản nền tảng gồm Quy trình quản lý vận hành hệ thống quan trắc nguồn thải tự động, liên tục trên địa bàn và Quy chế quản lý, vận hành, xử lý dữ liệu của hệ thống quan trắc. Đây sẽ là cơ sở thống nhất để kiểm soát chất lượng dữ liệu, trách nhiệm vận hành và cơ chế xử lý vi phạm.
TP.HCM cũng nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chất lượng truyền dữ liệu. Các trạm có tỷ lệ truyền dữ liệu dưới 80%, gián đoạn trên 12 giờ hoặc có thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường phải được xử lý kịp thời theo quy định. Việc công khai thông tin môi trường phải được thực hiện đầy đủ, minh bạch, tạo điều kiện để cơ quan quản lý, cộng đồng và báo chí giám sát.
Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tổng hợp, công khai danh sách các cơ sở thuộc diện bắt buộc lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục; đồng thời phân loại rõ các cơ sở đã lắp đặt, chưa lắp đặt hoặc chưa hoàn tất kết nối truyền dữ liệu. Công tác kiểm tra định kỳ việc vận hành hệ thống quan trắc sẽ được tăng cường, đặc biệt tại các khu sản xuất tập trung và cụm công nghiệp.
Đáng chú ý, TP.HCM yêu cầu tham mưu ban hành định mức kinh tế kỹ thuật cho hoạt động vận hành hệ thống giám sát nguồn thải trong tháng 9/2026. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với ngành Cấp Thoát nước và các đơn vị vận hành hạ tầng môi trường, bởi việc xác lập định mức rõ ràng sẽ giúp chuẩn hóa chi phí, nâng cao hiệu quả đầu tư và tránh tình trạng vận hành hình thức.
Đối với Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, Ban Quản lý Khu công nghệ cao, nhiệm vụ được giao là khẩn trương rà soát, công khai danh sách các cơ sở phải lắp đặt hệ thống quan trắc chất thải tự động; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp chậm trễ hoặc không truyền dữ liệu theo quy định.
UBND TP.HCM cũng đề nghị các chủ dự án, cơ sở thuộc diện phải quan trắc nước thải, bụi và khí thải tự động, liên tục theo Luật Bảo vệ môi trường chủ động đầu tư, lắp đặt hệ thống bảo đảm đúng yêu cầu kỹ thuật, thực hiện quan trắc đúng thời gian, tần suất và thông số theo quy định.
Trong bối cảnh đô thị mở rộng, áp lực môi trường gia tăng, việc siết chặt quản lý dữ liệu quan trắc nguồn thải không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là bước củng cố kỷ cương trong vận hành hạ tầng môi trường. Với ngành cấp thoát nước, đây cũng là tiền đề quan trọng để tăng cường giám sát chất lượng nước tiếp nhận, bảo đảm an toàn hệ thống và nâng cao niềm tin của người dân đối với công tác bảo vệ môi trường đô thị.
Mai Thanh
