Mực nước sông Đà giảm mạnh, nhà máy nước sạch chủ động phương án vận hành

Mực nước sông Đà xuống thấp, nhiều bãi cạn lộ diện

Những ngày gần đây, tại khu vực hạ du sông Đà, đoạn qua phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, mực nước sông giảm mạnh so với thời điểm mùa mưa năm trước. Nhiều đoạn sông xuất hiện các bãi cạn, cồn cát lớn giữa dòng; có nơi lộ rõ mố trụ cầu vốn trước đây nằm sâu dưới mặt nước.

Theo ghi nhận thực tế, so với giai đoạn cao điểm mùa lũ năm 2025, mực nước hiện nay thấp hơn hàng chục mét. Dòng chảy thu hẹp, hình thành các dải cồn cát kéo dài, tạo nên sự thay đổi rõ rệt về cảnh quan thủy văn.

Tình trạng này được cho là gắn với giai đoạn cuối mùa khô đầu năm – thời điểm dòng chảy trên các sông miền Bắc thường xuống thấp do lượng mưa hạn chế và nguồn nước từ thượng nguồn giảm sút.

Sông Đà là phụ lưu lớn nhất của hệ thống sông Hồng, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết nguồn nước cho toàn bộ vùng hạ du Bắc Bộ. Trong đó, hồ thủy điện Hòa Bình là công trình điều tiết trung tâm với chức năng phát điện, cắt lũ và bổ sung dòng chảy mùa kiệt.

Mực nước sông Đà xuống thấp không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan thủy văn mà còn có thể tác động tới nhiều hoạt động kinh tế – xã hội. Đối với các công trình khai thác nước thô ven sông, mực nước giảm khiến hệ thống bơm phải điều chỉnh chế độ vận hành để đảm bảo công suất khai thác.

Bên cạnh đó, giao thông thủy nội địa và hoạt động nuôi trồng thủy sản trên sông cũng gặp khó khăn khi nhiều bãi cạn xuất hiện giữa dòng.

Theo các chuyên gia, hiện tượng mực nước sông xuống thấp vào thời kỳ mùa kiệt là diễn biến thủy văn thường gặp. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, cần chủ động theo dõi nguồn nước và xây dựng phương án vận hành linh hoạt. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm an toàn cấp nước cho các đô thị và khu vực dân cư phụ thuộc vào nguồn nước mặt từ sông Đà.

Nhà máy nước sạch sông Đà chủ động điều chỉnh phương án vận hành

Trước tình trạng mực nước sông giảm, Nhà máy nước sạch sông Đà đã theo dõi sát diễn biến nguồn nước để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành hệ thống.

Khi mực nước xuống thấp, nhà máy phải vận hành hệ thống bơm với công suất tối đa để đưa nước vào nhà máy xử lý. So với cùng kỳ năm 2025, mực nước hiện thấp hơn gần một mét, gây khó khăn hơn cho việc lấy nước. Tuy vậy, nhà máy đã chủ động các phương án vận hành nên việc cấp nước sinh hoạt cho người dân Hà Nội vẫn được bảo đảm ổn định.

Tại vị trí lấy nước đầu vào của Nhà máy nước sạch sông Đà, vào cao điểm hè những năm gần đây, mực nước sông xuống thấp hơn cửa lấy nước tới 2-3m, khiến việc đảm bảo công suất gặp nhiều khó khăn.

Đại diện nhà máy cho biết, khi mực nước sông xuống thấp, hệ thống bơm và công trình lấy nước phải được vận hành linh hoạt nhằm bảo đảm lưu lượng nước thô ổn định đưa vào nhà máy xử lý. Đồng thời, đơn vị cũng tăng cường kiểm tra thiết bị, duy trì chế độ trực vận hành để kịp thời ứng phó với các biến động của nguồn nước.

Đặc biệt, để tăng cường an ninh nguồn nước cho thủ đô, đơn vị đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thành tuyến đường ống cấp nước mới. Khi công trình hoàn thành, hệ thống vẫn có thể duy trì cấp nước ngay cả khi mực nước sông Đà xuống mức thấp cực đoan.

Cụ thể, dự án cấp nước sông Đà giai đoạn 2 với tổng mức đầu tư 5.765 tỷ đồng dự kiến hoàn thành trong quý II/2026 sẽ cung cấp thêm cho Hà Nội 300.000 m3 nước sạch một ngày đêm.

Trong giai đoạn 1, nước từ sông Đà được bơm qua kênh dẫn về đầm Bài. Từ đầm Bài nước được bơm tiếp về Nhà máy nước sạch sông Đà để xử lý. Với giai đoạn 2, nước sông Đà sau khi vào kênh qua trạm bơm sẽ được đẩy thẳng lên nhà máy xử lý.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, trong năm 2025, các nhà máy cung cấp nước sạch phục vụ sản xuất, sinh hoạt của người dân trên địa bàn Thủ đô có công suất trung bình 1,3 triệu m3/ngày đêm. Riêng Nhà máy nước sạch sông Đà cấp nước khoảng 360.000 m3/ngày đêm.

Nhà máy nước sạch sông Đà cấp nước cho hơn 100.000 hộ dân tại các xã, phường phía Tây Hà Nội. Theo quy hoạch, Nhà máy nước sạch sông Đà cấp nước cho chuỗi đô thị Sơn Tây – Hòa Lạc – Xuân Mai – Miếu Môn – Hà Nội – Hà Đông. Sau khi dự án cấp nước sông Đà giai đoạn 2 đã chính thức được đưa vào vận hành nâng công suất cấp nước cho chuỗi đô thị của Hà Nội lên trên 600.000 m3/ngày đêm.

Vy Anh